सिर्जना

सन्तु गुरूङ फ्याक्ट्री अगाडिको आँगनमा गेट मिटिङ चलिरहेको थियो। गाउँका एक सचेत युवा छिरिङले भाषण गरिरहेको थियो। "चिया बगानमा काम गर्ने कमारा होइन, मेहनती र स्वाभिमानी मजदुर हुन् जसलाई देशको संविधानले सुरक्षा प्रदान गरेको छ। देशको कानुनले मजदुरको हक र हित सुनिश्चित गरेको छ तर हाम्रो अवस्था हेर्दा यहाँ न त देशको संविधान न त कानुन लागु छ। के यो हाम्रो देश होइन? के हामी यस देशको नागरिक होइनौं?" छिरिङ गर्जियो। थपडी र सिटी गुन्जियो। थाकेका ती राता आँखाहरू रिसले रक्ताम्य बन्यो। "मजदुर एकता जिन्दाबाद! अन्याय अत्याचार बन्द गर! हाम्रो बोनस छिटो दे! हाम्रो पैसा झट्टै दे !" गगनभेदी नारा…

माधव बहादुर पोखरेल हरेक दिन सुर्यको किरण उदाए झैं मेरो घरको ठिक पुर्व हरेक बिहान घरको एउटा झ्याल खुल्छ एउटी सानी नानी झ्यालको छेवैमा आएर बस्छिन् र चियाउछिन् बाहिरको संसार, बिहानीको उषा झैँ उनी निर्मल छिन् निश्चल छिन् अबोध छिन् अनि सुन्दर पनि, झ्याल खोले संगै पस्ने उज्यालोको प्रकाशले कोठा झलमल्ल भए जस्तै लाग्छ हरेक बिहान झुल्किने उषाको रङ्ग उनका शरीरका हरेक अंगमा पोतिएर दिन दिनै इन्द्रेणी झैँ सुन्दर बनाई रहेकोछ, केही छिन् पछि उनी त्यहाँ बाट हराउछिन् उनी त्यहाँ रहन्नन् दिन छिप्पिदै जान्छ घाम चर्किदै जान्छ कोठाको वातावरण चकमन्न हुन्छ शून्य हुन्छ! म त्यसै त्यसै घोत्लिन्छु अनि सोच्छु एकदिन…

सञ्जीव पौडेल  अस्ट्रेलियामा आएको दुई महिना पुग्नै लागेको थियो। परदेशको आकाशमुनि पाइला टेक्दा मनमा एक प्रकारको जिज्ञासा, डर, उत्साह र अप्ठ्यारोपन मिसिएको थियो। सांस्कृतिक भिन्नता, भाषाको फरकपन, अनुहार र जीवनशैलीको नयाँ वातावरण- सबै कुरा नौला लाग्थे। तैपनि, मनको भित्र कतै एउटा चाहना थियो- “जे होस्, यहाँ पनि आफ्नोपन भेटिन्छ कि?” यी दुई महिनामा कहिले समुद्रको छालसँग मनको बह पोखियो, कहिले नजिकैको पार्कमा हरियालीसँग समय बिताइयो। तर त्यो “सम्बन्ध” भन्ने कुरा अझै अपुरो महसुस हुन्थ्यो। नेपाली मन त हो, हावामा पनि आफ्नै गन्ध खोजिरहन्छ। ती गन्धहरू त्यो दिन ब्रिसबेन सहरमा भेटिनेछन् भनेर मैले सोचेको पनि थिइनँ। ६ अप्रिल, २०२५ को दिन।…

दोधारा चाँदनी । केही दिनदेखि बढेको गर्मीले कैलाली,कञ्चनपुर लगायतका जिल्लाको जनजीवन प्रभावित बनेको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागको फिल्ड कार्यालय अत्तरियाले मङ्गलबारदेखि कैलाली, कञ्चनपुर लगायत जिल्लाको तापक्रम वृद्धि भएको जनाएको छ । कार्यालय प्रमुख सिङ्गल चौधरीले शनिबार ४० दशमलव छ डिग्री तापक्रम मापन गरिएको बताए । “मङ्गलबारसम्म यहाँको तापक्रम ३७ डिग्री थियो अहिले बढेर ४० दशमलव छ पुगेको छ”, उनले भने “बिहीबार र शुक्रबार ४० दशमलव पाँच डिग्री तापक्रम मापन गरिएको थियो ।” महाकाली प्रादेशिक अस्पताल कञ्चनपुरका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा अर्जुन भट्टले गर्मीमा अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर नआउन आग्रह गरे । “गर्मीका कारण ज्वरो आउने, आलश्य हुने चक्कर आउनेलगायतका…

कास्की- बाथरोग विशेषज्ञ डा सुधीर कर्माचार्यले बाथरोगको औषधि सन्तुलित भोजन र शारीरिक परिश्रम भएको बताए । नारी शक्ति जागरण आमा समूह पोखरा-१७ आँखा अस्पताल चोकको व्यवस्थापन तथा नेसनल बाथरोग मुस्ताङचोकको प्राविधिक सहयोगमा आयोजित निःशुल्क रक्त परीक्षण एवम् रिपोर्ट वितरण कार्यक्रममा बाथरोग अधिकांश बिरामीहरुले दुखाइ कम गर्ने औषधि प्रयोग गर्ने गरेको बताए । नेपालमा बाथरोगका बिरामी बढ्दो क्रममा रहेको बताउँदै अहिले छ प्रतिशत जनसङ्ख्यामा पुगेको उनको भनाइ छ । बाथरोगको सङ्केत देखिएका बिरामीहरुले रातो मासु, गेडागुडी, गोलभेँडा, अम्लीय पदार्थ, गुलियो पदार्थ, मद्यपान र धुम्रपान गर्न नहुने र उचाइ अनुसारको मोटोपन कायम राख्न सकेमा आत्तिनु नपर्ने उनकोे भनाइ छ । अहिलेसम्म दुई…

लामखुट्टेमा मानिस र जनावर भएको ठाउँ थाहा पाउने एक विशेष प्रकारको सेन्सर हुन्छ । यसैको मद्दतले यसले शिकारलाई खोज्दछ । यस अलावा अन्यको तुलनामा कसैलाई बढि लामखुट्टेले टोक्छ भने लामखुट्टेलाई के कुराले आकर्षित गर्छ त ? यी हुन् कारण ः १. धेरै पसिना आउने मानिस प्रति लामखुट्टेलाई आकर्षित गर्दछ । लामखुट्टेलाई आवश्यक पर्ने सबैकुरा पसिनामा पाइन्छ । त्यसैले यो आर्कषित बन्दछ । २. महिलाको तुलनामा पुरुष र बच्चालाई र यी दुइको तुलनामा पनि वयस्कलाई लामखुट्टेले धेरै टोक्ने गर्दछ । ३. लामखुट्टे शरीरको तापक्रममार्फत आफ्नो शिकारको खोजी गर्दछ । मानिसको शरीरको तापक्रम लामखुट्टेका लागि आइडियल हुने गर्दछ । ४. कालो, निलो,…

दार्चुला- दार्चुलामा एक सुत्केरी महिलाको हेलिकप्टरबाट उद्दार गरिएको छ । लेकम गाउँपालिका-२ भटाइजरकी ३३ वर्षीया पार्वती सार्कीको राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रमअन्तर्गत नेपाली सेनाको हेलिकप्टरबाट उद्दार गरिएको हो । बिहिवार दिउँसो सर्मोली स्वास्थ्य चौकीमा बच्चा जन्माएकी सार्कीलाई उच्च रक्तस्रावको समस्या देखिपछि थप उपचारका लागि आज बिहान हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरि कणर्ाली प्रादेशिक अस्पताल सुर्खेत लगिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी किरण जोशीले जानकारी दिए ।

काठमाडौं- मनसुन भित्रिन ढिला हुँदा तराईमा तातो हावा अर्थात् ‘लु’ चल्ने क्रम थप उच्च बनेको छ । नेपालको पूर्वदेखि पश्चिम तराईको भूभागमा तापक्रम उच्च बन्दा जनजीवन प्रभावित भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागको जलवायु विश्लेषण शाखाले पश्चिमका दुई र पूर्वका तीन जिल्लाबाहेक सबै जिल्लाको तापक्रमले उच्च सतर्कताको तह पार गरेको जनाएको छ । ती जिल्लामा ४१ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि तापक्रम पुगेको छ । पाँच जिल्लामा तापक्रमको सतर्कता तहको अवस्थामा रहेको छ । सबैभन्दा बढी जनकपुर, विराटनगर, भैरहवा, सिमरा र नेपालगन्जमा तापक्रम वृद्धि भएको देखिएको छ । यसैबीच बङ्गालको खाडीबाट मनसुनी न्यूनचापीय रेखा हिजो भारतको केरलामा आइपुगेको छ ।…

काठमाडौँ । आँखा दान गर्नेको सङ्ख्या बढेसँगै आँखाको नानीमा नेपाल आत्मनिर्भर बनेको नेपाल आँखा बैंकले बताएको छ । आँखा दानप्रतिको बद्लिँदो सकारात्मक सोचका कारण दाताको सङ्ख्या बढ्दै गएको बैंकका व्यवस्थापक शङ्करनारायण न्वयनाले बताए । काठमाडौँमा आयोजित ‘आँखा दान तथा सामूहिक श्रद्धाञ्जली सभासम्बन्धी पत्रकार सम्मेलन’ मा सञ्चारकर्मीसँगको अन्तरक्रियामा उनले बैङ्कमा आँखाको नानी सुरुको अवस्थामा विदेशबाट झिकाइने गरेकोमा अहिले देश भित्रबाटै सङ्कलन हुने गरेको जानकारी दिए ।उनका अनुसार अहिले बैंकले देशभित्र अन्य अस्पतालमा समेत प्रत्यारोपणका लागि आँखाको नानी उपलब्ध गराउँदै आएको छ । नेपाल आँखा बैङ्कमा हालसम्म एक लाखभन्दा बढी दाताले मृत्युपर्यन्त आँखाको नानी दान गर्ने प्रण गरिसकेको र १२ हजार भन्दा…

काठमाडौँ । बाघद्वारबाट उद्गम भएर काठमाडौँको किनारमा बग्ने वाग्मती नदीले काठमाडौँ र ललितपुरको सीमा छुट्याएको छ । धार्मिक विशेषता रहेको वाग्मती नदीलाई हिन्दू तथा बौद्धधर्ममा पवित्र मानिन्छ । नदीको किनारमा बनेका मन्दिरले धार्मिक विशेषता झन बढाएको छ । गर्मी सुरुभएसँगै वाग्मतीको दुर्गन्ध धेरैले महसुस गरे पनि दुर्गन्ध न्यूनीकरण गर्नतर्फ कसैको चासो र चिन्ता नभएको स्थानीयको गुनासो छ । दुर्गन्धका कारण वाग्मती किनारमा बस्न समस्या हुने गरेको छ । टेकु र कुलेश्वरको बीचमा विष्णुमती नदी र वाग्मती नदीको दोभान छ । दुवै नदी मिसिएर बग्दा सानेपा र बल्खु आसपासका बस्ती बढी प्रभावित छन् । वाग्मती नदीअन्तर्गतका अन्य पुल तथा वाग्मती करिडोरमा…